Muzeum Wojska Polskiego Warszawa

Muzeum Wojska Polskiego to największa kolekcja militariów w Polsce, która od sierpnia 2023 roku ma wreszcie swoją własną siedzibę w odrestaurowanej Cytadeli Warszawskiej na Żoliborzu. Przez ponad sto lat instytucja ta nie miała stałego domu – gościła najpierw w budynku Muzeum Narodowego przy ulicy Podwale, potem przez pół wieku w Alejach Jerozolimskich. Teraz zbiory liczące ponad 300 tysięcy eksponatów prezentowane są w XIX-wiecznej rosyjskiej twierdzy, co samo w sobie stanowi ciekawą oprawę dla wojskowej ekspozycji.

To miejsce opowiada historię polskiego oręża od średniowiecza po czasy współczesne. Nie jest to jednak suche muzeum dla wyspecjalizowanych pasjonatów – ekspozycja została zaprojektowana tak, by była zrozumiała i interesująca również dla osób, które z militariami mają niewiele wspólnego.

Historia muzeum założonego przez Piłsudskiego

22 kwietnia 1920 roku, w środku wojny polsko-bolszewickiej, Józef Piłsudski wydał dekret o utworzeniu Muzeum Wojska. W dokumencie napisano wprost: „Wielka nasza tradycja wojskowa oraz świetny rozkwit wojskowości polskiej w dobie obecnej domagają się poważnej instytucji muzealnej”. Pierwszym dyrektorem został Bronisław Gembarzewski, historyk wojskowości i wieloletni dyrektor warszawskiego Muzeum Narodowego.

Przed wybuchem II wojny światowej muzeum prezentowało ponad 60 tysięcy eksponatów. Podczas okupacji zbiory ulegały grabieżom i dewastacji, ale powojenne działania rewindykacyjne pozwoliły odzyskać około 40 tysięcy obiektów. W styczniu 1946 roku placówka, już pod nazwą Muzeum Wojska Polskiego, została ponownie otwarta dla zwiedzających.

Przez kolejne dekady muzeum funkcjonowało jako „lokator” w różnych budynkach. Dopiero w 2023 roku, po ponad wieku istnienia, instytucja otrzymała własną siedzibę w Cytadeli Warszawskiej – miejscu, które samo jest militarnym zabytkiem.

Co zobaczysz w Cytadeli Warszawskiej

Główna wystawa w Pawilonie Południowym Cytadeli to „1000 lat polskiego oręża”. Ekspozycja prowadzi chronologicznie przez dzieje wojskowości polskiej – od średniowiecznych zbroi i mieczy, przez husarskie skrzydła i szable, aż po uzbrojenie z okresu II wojny światowej.

Wśród eksponatów znajdziesz zarówno oryginalne mundury, broń białą i palną, odznaczenia, sztandary, jak i elementy wyposażenia żołnierzy z różnych epok. Część zbiorów to unikalne obiekty – na przykład trofea z wojny polsko-bolszewickiej czy przedmioty związane z konkretnymi bitwami i postaciami historycznymi. Muzeum posiada również bogatą kolekcję dokumentów, fotografii i materiałów archiwalnych.

Ekspozycja nie ogranicza się tylko do gablot. Przygotowano również stanowiska interaktywne, które szczególnie przyciągają uwagę młodszych zwiedzających. Dzieci mogą zobaczyć, jak wyglądał sprzęt żołnierzy w różnych epokach, a dobrze przygotowane opisy pomagają zrozumieć kontekst historyczny.

Cytadela Warszawska, w której mieści się muzeum, to sama w sobie ciekawy zabytek. Twierdza została zbudowana przez Rosjan po powstaniu listopadowym jako symbol władzy zaborczej. Dziś ten ponury niegdyś obiekt służy edukacji i kultywowaniu pamięci o polskiej historii wojskowej.

Oddział na Sadybie – raj dla miłośników ciężkiego sprzętu

Muzeum Wojska Polskiego ma również oddział przy ulicy Powsińskiej 13 na warszawskim Mokotowie, znany jako Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej. Znajduje się on na terenie IX Fortu Czerniaków, kolejnego zabytku architektury militarnej.

Tutaj na powierzchni 3,2 hektara wystawiono ponad 220 egzemplarzy ciężkiego sprzętu wojskowego z XX wieku – czołgi, działa, samoloty, transportery opancerzone. To jedna z największych kolekcji tego typu w Polsce. Dla dzieci, szczególnie chłopców fascynujących się techniką, to prawdziwa gratka.

Wewnątrz kazamat fortu znajduje się wystawa „Wojna 1939. Zrobiliśmy to, co do nas należało”, poświęcona kampanii wrześniowej. Na budynku administracyjnym od strony ulicy Powsińskiej widnieje stumetrowy mural historyczny, który sam w sobie wart jest zobaczenia.

Dla kogo jest to muzeum

Muzeum Wojska Polskiego to miejsce, które sprawdzi się dla różnych grup zwiedzających. Pasjonaci historii wojskowości spędzą tu bez problemu kilka godzin, zagłębiając się w szczegóły poszczególnych eksponatów i czytając opisy.

Rodziny z dziećmi również znajdą tu coś dla siebie, zwłaszcza jeśli pociechy interesują się historią lub techniką. Muzeum rekomenduje zwiedzanie dla dzieci od 5 roku życia. Warto pamiętać, że obiekt jest przystosowany dla wózków dziecięcych – są windy i odpowiednia infrastruktura.

Osoby na wózkach inwalidzkich również mogą zwiedzać muzeum bez przeszkód. Dostępne są audioguidy w języku polskim, co ułatwia samodzielne zwiedzanie.

Nawet jeśli militaria nie są twoją pasją, warto zajrzeć tu choćby po to, by lepiej zrozumieć polską historię. Dzieje wojskowości to w dużej mierze dzieje państwa, a muzeum pokazuje to w przystępny sposób.

Ile czasu zarezerwować na zwiedzanie

Na spokojne obejrzenie głównej ekspozycji w Cytadeli warto przeznaczyć około 2,5 godziny. Można oczywiście skrócić wizytę do godziny-półtorej, jeśli nie czytasz wszystkich opisów i skupiasz się tylko na najciekawszych eksponatach.

Jeśli planujesz również wizytę w oddziale na Powsińskiej, dodaj kolejne 1,5-2 godziny. Warto rozłożyć zwiedzanie obu lokalizacji na dwa osobne dni – po kilku godzinach oglądania militariów może pojawić się zmęczenie, szczególnie u dzieci.

Czwartki to dni z bezpłatnym wstępem, więc można spodziewać się większego tłoku. Jeśli wolisz spokojniejsze zwiedzanie, wybierz inny dzień tygodnia.

Muzeum powstało w 1920 roku, ale przez ponad sto lat nie miało swojej własnej siedziby. Dopiero w 2023 roku, po przeprowadzce do Cytadeli, zbiory mogły zostać zaprezentowane w odpowiedniej oprawie i pełnym zakresie.

Jak dojechać do muzeum

Główna siedziba muzeum w Cytadeli Warszawskiej znajduje się przy Placu Gwardii Pieszej Koronnej (wejście przez Pawilon Południowy przy ulicy Gwardii 4) na Żoliborzu. Dojazd komunikacją miejską jest prosty – w pobliżu znajdują się przystanki autobusowe i tramwajowe. Można dojechać tramwajem linii 4, 15, 18, 35 lub autobusami 116, 122, 138, 180, 409.

Jeśli przyjeżdżasz samochodem, w okolicy są miejsca parkingowe, choć w weekendy może być z nimi trudniej. Cytadela to duży kompleks zieleni, więc warto połączyć wizytę w muzeum ze spacerem po okolicy.

Oddział Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej przy ulicy Powsińskiej 13 na Mokotowie znajduje się w południowej części miasta, przy historycznym trakcie prowadzącym do Wilanowa. Dojazd autobusami 164, 164, 193, 222, 710, 724.

Informacje praktyczne – ceny i godziny otwarcia

Godziny otwarcia głównej siedziby w Cytadeli:

• Poniedziałek – zamknięte
• Wtorek-niedziela – 10:00-18:00 (ostatnie wejście o 17:20)

Ceny biletów:

• Bilet normalny – 40 zł
• Bilet ulgowy – 30 zł
• Czwartki – wstęp bezpłatny

Opiekunowie wycieczek szkolnych zwiedzają muzeum bezpłatnie. Dla grup zorganizowanych możliwa jest rezerwacja mailowa lub telefoniczna.

Oddział na Powsińskiej (Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej):

• Otwarty od środy do niedzieli w godzinach 10:00-18:00
• Rezerwacje dla grup: tel. 602 725 412 (środa-niedziela, 10:00-15:30)

Muzeum oferuje również zwiedzanie z przewodnikiem – warto rozważyć tę opcję, jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o konkretnych eksponatach i ich historii. Dostępne są audioguidy w języku polskim.

Kontakt: [email protected], tel. +48 261 879 635. Więcej informacji na stronie: www.muzeumwp.pl