Ogród Botaniczny PAN Powsin Warszawa

Ogród Botaniczny PAN w Powsinie to 40 hektarów zieleni położonych na południowym skraju Warszawy, w dzielnicy Ursynów. Miejsce łączy funkcje naukowe z rekreacyjnymi – powstało jako placówka badawcza Polskiej Akademii Nauk, ale od 1990 roku chętnie odwiedzają je warszawiacy i turyści szukający oddechu od miejskiego zgiełku. Położenie na skarpie wiślanej z naturalnymi wąwozami sprawia, że spacer po ogrodzie to nie tylko oglądanie kolekcji roślin, ale też obcowanie z ciekawym krajobrazem.

To jedno z tych miejsc, gdzie można zapomnieć, że wciąż jest się w granicach stolicy.

Historia ogrodu – od przedwojennych planów do realizacji

Pomysł założenia ogrodu botanicznego na południe od Warszawy pojawił się już w 1928 roku, kiedy profesorowie Bolesław Hryniewiecki i Roman Kobendza rozważali lokalizację w rejonie Powsina i Klarysewa. Po wojnie, w 1948 roku, wrócono do tej koncepcji – wybrano tereny byłego Golf-Klubu i majątku ziemskiego Powsin.

Droga do realizacji okazała się długa. W 1957 roku powołano Centralny Ogród Botaniczny, ale placówka została rozwiązana już po niespełna roku z powodu braku możliwości rozwoju. Dopiero w latach 60. profesorowie Wacław Gajewski, Tadeusz Gorczyński, Henryk Teleżyński i Alfons Zielonka podjęli kolejną próbę. W 1970 roku w Skierniewicach powstała Pracownia Zasobów Genowych Roślin Uprawnych, która przygotowywała grunt pod utworzenie ogrodu.

Oficjalnie Ogród Botaniczny PAN powstał 3 maja 1974 roku decyzją Prezydium Polskiej Akademii Nauk. W latach 1976-1977 wykupiono i przejęto tereny o powierzchni 40 hektarów, a od 1978 roku rozpoczęto nasadzenia i zakładanie pierwszych kolekcji. Zwiedzający mogli go odwiedzać od 1990 roku.

Co zobaczyć w Ogrodzie Botanicznym w Powsinie

Około 30 hektarów ogrodu jest udostępnionych do zwiedzania. To spora przestrzeń, więc warto zaplanować przynajmniej 2-2,5 godziny na spokojne obejście całości. Jeśli ktoś lubi przysiadać na ławkach, obserwować ptaki czy po prostu leżeć na trawie pod kwitnącymi drzewami, spokojnie można tu spędzić pół dnia.

Tuż przy wejściu głównym znajduje się ogród bylinowy, a nieco dalej budynki oranżerii. W szklarniach czeka prawdziwa podróż po klimatach – od śródziemnomorskiego po tropikalny. Można tu zobaczyć największą w Polsce kolekcję cytrusów, imponujące kaktusy oraz rośliny strefy okołorównikowej. Niezależnie od pory roku i pogody za oknem, w oranżerii panuje wieczne lato.

Ogród posiada ponad 260 gatunków azalii i różaneczników. Nazwa rododendron pochodzi od greckich słów rhodon (róża) i dendron (drzewo). Azalie to rododendrony tracące liście na zimę i to one najintensywniej pachną, podczas gdy różaneczniki mają liście zimozielone.

Wiosna to zdecydowanie najlepszy czas na wizytę. W kwietniu i maju spektakularnie kwitną magnolie, tworząc całe magnoliowe gaje. Nieco później rozkwitają japońskie wiśnie w Sakura Garden, a potem przychodzi pora na rododendrony w tzw. baśniowej krainie. Do tego dochodzą judaszowce i tulipany – widok naprawdę robi wrażenie.

Kolekcja roślin drzewiastych obejmuje piękne okazy magnoliowatych. W arboretum można poczuć się jak w lasach z różnych zakątków świata. Znajduje się tu również kolekcja flory Polski z endemicznymi i chronionymi gatunkami, kolekcja roślin warzywnych oraz leczniczych.

Narodowa kolekcja róż – największa w kraju

Szczególną dumą ogrodu jest narodowa kolekcja odmian uprawnych róż. To największa kolekcja róż w Polsce i licząca się na świecie pod względem różnorodności odmian i gatunków. Dla miłośników tych kwiatów to obowiązkowy punkt programu – różarium prezentuje się najlepiej od czerwca do września, kiedy róże kwitną w pełnej krasie.

Dla kogo jest ten ogród

Powsin to miejsce uniwersalne. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do swobodnego spacerowania – dzieci mogą biegać po trawnikach, a rodzice odpocząć na ławkach. Miłośnicy botaniki docenią bogactwo kolekcji i możliwość obejrzenia rzadkich gatunków. Fotografowie przychodzą tu zwłaszcza wiosną, gdy kwitną magnolie i wiśnie – wtedy ogród zamienia się w scenografię godną najpiękniejszych zdjęć.

Dobrze sprawdza się tu również samotny spacer z książką czy po prostu chwila odpoczynku od miejskiego tempa. Bliskość Lasu Kabackiego i Parku Kultury w Powsinie sprawia, że można połączyć wizytę w ogrodzie z dłuższym wypadem na łono natury.

Ogród leży na górnym tarasie doliny Wisły, na wysokości 87-102 metry nad poziomem morza. Naturalne skarpy i wąwozy dodają mu uroku i sprawiają, że spacer ma zróżnicowany charakter – są podjazdy, zejścia i ciekawe widoki.

Ekspozycja roślinności górskiej i inne atrakcje

Warto zwrócić uwagę na ekspozycję roślinności górskiej – to jedno z ciekawszych miejsc w ogrodzie. Pokazuje rośliny alpejskie i subalpejskie w naturalnym dla nich środowisku skalnym. Dla osób zainteresowanych ekologią i ochroną przyrody to doskonała okazja, by zobaczyć gatunki, które w naturalnych siedliskach są trudno dostępne.

Na terenie ogrodu działa również kawiarnia, gdzie można odpocząć przy kawie, oraz sklep ogrodniczy. W sklepie dostępne są sadzonki, nasiona i akcesoria ogrodnicze – można więc zabrać do domu kawałek tego miejsca.

Praktyczne informacje – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Adres: ul. Prawdziwka 2, 02-973 Warszawa (dzielnica Ursynów, Powsin)

Godziny otwarcia: Ogród jest otwarty sezonowo – najlepiej sprawdzić aktualne godziny na stronie ogrod-powsin.pl lub zadzwonić pod numer 22 754 20 00. Zwykle ogród funkcjonuje od wiosny do jesieni, w sezonie letnim najdłużej.

Ceny biletów: Ogród pobiera opłaty za wstęp. Ceny zmieniają się w zależności od sezonu i dostępnych atrakcji, dlatego warto sprawdzić aktualne stawki przed wizytą. Zazwyczaj dostępne są bilety ulgowe dla dzieci, studentów i seniorów.

Jak dojechać: Z centrum Warszawy to około 20 kilometrów. Można dojechać komunikacją miejską – autobusy jadące w kierunku Powsina. Z pobliskich Kabat prowadzi przyjemna trasa rowerowa przez Las Kabacki – dla rowerzystów to doskonała opcja, łącząca przejażdżkę leśnymi duktami z wizytą w ogrodzie. Samochodem najwygodniej jechać Aleją Komisji Edukacji Narodowej w kierunku południowym, następnie kierować się na Powsin.

Ile czasu zarezerwować: Minimum 2-2,5 godziny na spokojne zwiedzanie. Jeśli ktoś planuje dłuższy odpoczynek, piknik na trawie czy szczegółowe oglądanie kolekcji w oranżerii, warto zaplanować 3-4 godziny lub nawet pół dnia.

Kontakt: tel. 22 754 20 00, email: [email protected]

Ogród prowadzi również profil na Facebooku, gdzie informuje o aktualnych atrakcjach, kwitnieniach i wydarzeniach specjalnych – warto śledzić, by nie przegapić najpiękniejszych momentów w sezonie.