Ogród na Dachu Biblioteki Uniwersyteckiej Warszawa

Na dachu biblioteki, 16 metrów nad ulicami Powiśla, rozciąga się jeden z największych ogrodów dachowych w Europie. Dwa tysiące metrów kwadratowych zieleni, podzielonej na kolorowe „pokoje”, z widokiem na Wisłę i warszawski Manhattan. Brzmi jak miejsce z innej bajki, a to zwykły ogród na dachu BUW – dostępny za darmo dla każdego, kto ma ochotę na chwilę oddechu w centrum miasta.

Dolna część ogrodu to kolejne półtora hektara ze stawem, fontannami i granitowyми rzeźbami. Całość działa jak ukryta oaza, gdzie studenci przychodzą na przerwę między zajęciami, rodziny urządzają pikniki na trawie, a turyści robią zdjęcia panoramy miasta.

Ogród zaprojektowany jak dzieło sztuki

Irena Bajerska, architektka krajobrazu stojąca za tym projektem, otworzyła ogród w czerwcu 2002 roku. Nie chodziło jej tylko o ładne miejsce do spacerów – cała koncepcja ma głębszy wymiar.

Ogród podzielono na sekcje kolorystyczne, z których każda ma swoją dominantę przez cały sezon. Jest ogród żółty, niebieski, różowy i srebrny. Rośliny albo kwitną w danym kolorze, albo mają liście w odpowiednim odcieniu. Srebrny nawiązuje do kosmosu i nieskończoności, zasadzony srebrzystolistnymi wierzbami. Pozostałe „pokoje” tworzą żywy kalendarz – w maju wszystko eksploduje barwami, latem kwitną pięciorniki, a jesienią pojawiają się ciepłe tony.

Przez całą kompozycję przewijają się sferyczne i półsferyczne elementy – altany, rzeźby, układy roślin. To celowy zabieg, który ma nadać przestrzeni duchowy wymiar i podkreślić związek z naturą oraz kosmosem.

The Guardian umieścił Ogród na Dachu BUW w zestawieniu 10 najpiękniejszych ogrodów w europejskich miastach.

Co zobaczyć na górnym i dolnym tarasie

Górna część to właściwy dach biblioteki – dwa tysiące metrów kwadratowych zieleni na wysokości trzech pięter. Stąd rozciąga się widok na Wisłę, Most Świętokrzyski i wieżowce Śródmieścia. Z mostków i tarasu widokowego można obserwować panoramę miasta, a przez specjalne okna w szklanym dachu zajrzeć do wnętrza biblioteki – ciekawy efekt, szczególnie wieczorem, gdy w środku pali się światło.

Kładki, ścieżki i mostki łączą poszczególne sekcje ogrodu. Pergole porastają winorośl Zilga, hortensja pnąca, powojnik tangucki i actinidia – w sezonie tworzą zielone tunele dające cień. Na błoniach ludzie leżą na trawie z książką, urządzają popołudniową drzemkę pod drzewami, a w weekendy organizowane są tu koncerty, happeningi czy kino letnie.

Dolna część ma półtora hektara powierzchni. Główną atrakcję stanowi staw z fontanną i strumykami – w upalne dni to prawdziwe zbawienie. Wokół ustawiono granitowe rzeźby Ryszarda Stryjeckiego z cyklu „Szkic sytuacyjny”, nawiązujące do motywów kosmologicznych. Są ławki, altany z wodotryskami, zadrzewione zakątki, gdzie można się schować przed słońcem.

Dla kogo to miejsce

Ogród działa na wielu poziomach. Miłośnicy roślin znajdą tu bogactwo gatunków zestawionych według przemyślanej koncepcji kolorystycznej. Fani architektury docenią sposób, w jaki budynek – pokryty miedzią, która przybrała naturalny zielony kolor – przenika się z ogrodem. Osoby szukające widoków dostaną panoramę Warszawy z nietypowej perspektywy.

Rodziny z dziećmi chętnie przychodzą na pikniki – dolny taras ma sporo miejsca, jest bezpieczny i spokojny. Studenci traktują ogrody jak własny dziedziniec, co widać szczególnie w sezonie egzaminacyjnym. Turyści doceniają darmowy dostęp i lokalizację blisko innych atrakcji Powiśla.

Nie każdy wie, że cały budynek biblioteki zdobył wiele nagród w architektonicznych konkursach. Połączenie miedzi, szkła, bluszcza i wodnych kaskad tworzy spójną całość, która budzi podziw nawet u osób obojętnych na architekturę.

Powierzchnia całego dachu to 1 hektar, z czego część zajmują urządzenia techniczne i szklany dach nad czytelnią, a resztę wypełnia zieleń spełniająca funkcje ekologiczne – tłumi hałas, zwiększa powierzchnię zieloną w mieście i stanowi schronienie dla ptaków.

Kiedy przyjść i ile czasu potrzeba

Ogrody mają sezonowe godziny otwarcia – warto sprawdzić aktualne informacje przed wizytą na stronie biblioteki. Zwykle są dostępne od wiosny do jesieni, w godzinach dziennych.

Maj to najlepszy miesiąc do zwiedzania – wtedy wszystko kwitnie najpełniej i kolorowe sekcje prezentują się w pełnej krasie. Latem też jest ładnie, choć w upalne dni brakuje cienia na górnym tarasie. Wczesna jesień ma swój urok dzięki ciepłym barwom liści.

Na spokojny spacer wystarczy godzina. Jeśli ktoś chce usiąść, poczytać książkę i popatrzeć na widoki, warto zarezerwować dwie, trzy godziny. Miejsce zachęca do zwolnienia tempa – alejki przecinające trawiasty teren prowadzą stopniowo przez różne kompozycje roślinne, można się zatrzymać przy stawie, posiedzieć w altanie.

Jak dojechać i gdzie wejść

Lokalizacja jest świetna pod względem komunikacji miejskiej. Najbliżej jest ze stacji metra Centrum Nauki Kopernik (linia M2) – dosłownie kilka minut spacerem. Jeśli ktoś jedzie autobusem, zatrzymują się tu linie: 100, 106, 118, 127, 162 i 185.

Główne wejście do ogrodów znajduje się od strony ulicy Dobrej. Można wejść tylko w godzinach otwarcia – teren jest ogrodzony i zamykany na noc. Od bramy od razu trafia się do dolnej części z parkiem, a stamtąd schody prowadzą na górny taras dachowy.

Warto połączyć wizytę z innymi atrakcjami w okolicy. Tuż obok są Bulwary Wiślane, Centrum Nauki Kopernik, a za mostem Świętokrzyskim – Stare Miasto. Da się z tego ułożyć całodniową trasę po tej części Warszawy.

Praktyczne informacje: ceny i zasady

Wstęp na teren ogrodów jest całkowicie bezpłatny. To jedna z tych rzadkich atrakcji w centrum stolicy, gdzie nie trzeba kupować biletu. Można przyjść, zostać ile się chce, i wyjść bez wydawania złotówki.

Ogrody są ogólnodostępne, ale obowiązują tu zasady jak w każdym miejskim parku – szacunek dla zieleni, zakaz śmiecenia, spokojne zachowanie. Można przynieść własne jedzenie i urządzić piknik na trawie. Psy są dozwolone, ale na smyczy.

Za płotem słychać ruch z Wisłostrady – samochody jadące wzdłuż rzeki tworzą stałe tło dźwiękowe. Nie przeszkadza to zbytnio, ale kompletnej ciszy tu nie ma. Z drugiej strony, jak na centrum Warszawy, poziom hałasu jest całkiem znośny.

Godziny otwarcia: zmieniają się sezonowo, najlepiej sprawdzić aktualne informacje na stronie buw.uw.edu.pl przed wizytą. Zazwyczaj ogrody są otwarte od kwietnia do października, w godzinach dziennych.